Ανέλαβα ως Πρωθυπουργός στις 11 Νοεμβρίου, κάτω από δραματικές συνθήκες, που συμπυκνώνονταν σε μια διπλή απειλή άτακτης χρεοκοπίας και εξόδου από το ευρώ  . Οι πολιτικές δυνάμεις που στήριξαν την κυβέρνηση συνεργασίας μου ανέθεσαν συγκεκριμένους στόχους:

- να αποτραπεί η χρεοκοπία της χώρας και να ανακτηθεί η διεθνής της αξιοπιστία,

- να εγκριθεί ένα δεύτερο πακέτο χρηματοδότησης της Ελλάδας, ύψους 130 δισ. ευρώ,

- να επιτευχθεί η αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους που κατείχαν ιδιώτες επενδυτές (PSI), η οποία οδήγησε στη μείωσή του κατά περίπου 106 δισ. ευρώ,

- να καταρτισθεί ένα νέο οικονομικό πρόγραμμα για την τριετία 2012-14, που αποτελούσε προϋπόθεση για την πραγματοποίηση των παραπάνω,

- να γίνουν εκλογές μετά την ολοκλήρωση αυτού του κύριου έργου.

Το νέο οικονομικό πρόγραμμα, το οποίο συμφωνήθηκε μετά από ισχυρή και μακράς διάρκειας διαπραγμάτευση, επιδιώκει να αποκατασταθεί η δημοσιονομική σταθερότητα, να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και να εκσυγχρονιστούν οι δομές του κράτους.

Mε εντατικές διαβουλεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τον Πρόεδρο Μπαρόζο, εξασφαλίσαμε ένα πλαίσιο για την ενίσχυση της ανάπτυξης, την καλύτερη απορρόφηση κοινοτικών πόρων, τη διοχέτευση κονδυλίων για τη στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, την επανεκκίνηση μεγάλων έργων που έχουν βαλτώσει. Δημιουργήσαμε τις προϋποθέσεις ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, ώστε να ενισχυθεί η ευρωστία τους, η εμπιστοσύνη των καταθετών και η χρηματοδότηση της οικονομίας.

Το θετικό αναπτυξιακό αποτέλεσμα όλων αυτών των προσπαθειών, εφόσον δεν ανατραπούν από άλλου είδους εξελίξεις, θα εκδηλωθεί πιο έντονα τους επόμενους μήνες.

Στο διάστημα αυτό, στη βαθύτερη οικονομική κρίση της μεταπολεμικής περιόδου και σε πρωτόγνωρες πολιτικές συνθήκες, πολίτες από διαφορετικά κοινωνικά στρώματα, σε όλη τη χώρα, συνέχισαν να σηκώνουν το δυσβάσταχτο βάρος της προσαρμογής στα νέα δεδομένα. Το μέγεθος της προσαρμογής και το υψηλό κοινωνικό κόστος αντανακλούν κυρίως τις σωρευμένες αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας, η οποία είχε στηριχθεί σε ένα μοντέλο ανάπτυξης που δεν ήταν βιώσιμο.

Οι θυσίες των Ελλήνων πολιτών δεν ήταν «για ένα πουκάμισο αδειανό». Έγιναν προκειμένου να εξασφαλιστεί η εξυγίανση και αναδιάρθρωση της ελληνικής οικονομίας στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών θεσμών και του ευρώ. Έγιναν προκειμένου να διατηρήσει η Ελλάδα τη θέση της στον πυρήνα των χωρών της Ενωμένης Ευρώπης, που για πολλές δεκαετίες αποτελεί ένα πόλο δημοκρατίας, κοινωνικού κράτους και οικονομικής ευημερίας, με διακριτή θέση σε όλο τον πλανήτη.

Με την ψήφο της στις εκλογές της 6ης Μαΐου, μια μεγάλη μερίδα συμπολιτών μας εξέφρασε βούληση για αναθεώρηση του προγράμματος οικονομικής πολιτικής.Κάθε τροποποίηση, με όσα περιθώρια μπορεί να υπάρχουν, πρέπει να επιδιωχθεί σε πλήρη συνεννόηση και πνεύμα συναίνεσης με τους Ευρωπαίους εταίρους.Μονομερής καταγγελία των συμβατικών δεσμεύσεων της χώρας θα ήταν καταστροφική για την Ελλάδα, καθώς θα μας οδηγούσε αναπότρεπτα εκτός ευρώ και πιθανόν εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Βρισκόμαστε ξανά σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Οι αποφάσεις που θα λάβουμε, υπό το κλίμα μιας βεβαρυμμένης συγκυρίας, μπορούν να σφραγίσουν την πορεία της Ελλάδας για δεκαετίες. Μπορούν και να την οδηγήσουν στο περιθώριο, ακυρώνοντας ιστορικά εθνικά επιτεύγματα των τελευταίων 38 ετών. Σε μια εποχή όπου πολλές χώρες, και στη γειτονιά μας, καταβάλλουν σκληρές προσπάθειες για να κερδίσουν μια θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα ήταν τραγικό εμείς να βρεθούμε σε μια αντίστροφη πορεία εξόδου.

Υπάρχουν κάποιοι που θα ήθελαν να δουν την Ελλάδα εθνικά αδύναμη, έξω από την ευρωζώνη και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Υπάρχουν εκείνοι που περιμένουν να επωφεληθούν από το χάος που θα ακολουθούσε μια ταπεινωτική έξοδο της χώρας από το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα. Δεν πρέπει να τους δώσουμε την ευκαιρία να κερδοσκοπήσουν εις βάρος της Ελλάδας.

Εάν συνεχίσουμε την προσπάθεια προσαρμογής της οικονομίας μας, η ύφεση και η κρίση θα ξεπεραστούν. Η Ελλάδα θα επιστρέψει στη σταθερότητα, σε βιώσιμη ανάπτυξη και κοινωνική ευημερία. Είναι κρίσιμο η χώρα να μην έχει καταστεί θύμα μοιραίων αποφάσεων που θα την καταδικάσουν σε μια πορεία πολύ περισσότερο επικίνδυνη και ίσως μη αναστρέψιμη. Είναι κρίσιμο η προσαρμογή της οικονομίας μας να ολοκληρωθεί σε λίγα χρόνια και όχι σε βάθος δεκαετιών. Είναι κρίσιμο να γίνει σε συντονισμό με τα άλλα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης, τα οποία και αυτά αναζητούν πολιτικές για την ενίσχυση της ανάπτυξης και της απασχόλησης.

Ήδη έχουν τεθεί οι βάσεις για να ξεφύγουμε από τη σημερινή δύσκολη οικονομική συγκυρία. Η προσπάθεια προσαρμογής της οικονομίας μας δεν είναι αγώνας μάταιος. Έχει αποτελέσματα που αναγνωρίζονται. Οι εταίροι θα μας στηρίξουν όσο είμαστε συνεπείς στις δεσμεύσεις και υποχρεώσεις μας ως μέλος της ευρωζώνης. Η συμμετοχή στο ευρώ έχει κανόνες, γιατί οι πράξεις και παραλείψεις της κάθε χώρας έχουν συνέπειες για όλους. Η αλληλεγγύη των εταίρων προϋποθέτει ότι κι εμείς αναλαμβάνουμε τις ευθύνες μας στο ακέραιο.

Η Ενωμένη Ευρώπη υπήρξε το μέγιστο επίτευγμα των γενεών που έζησαν τη φρίκη του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου. Η συμμετοχή στον πυρήνα των Ευρωπαϊκών θεσμών, της ευρωπαϊκής οικογένειας, ήταν κορυφαία κατάκτηση της Ελλάδας μετά το 1974. Το ευρωπαϊκό κεκτημένο της Ελλάδας έχουμε χρέος πατριωτικό, ιστορικό και κοινωνικό, να το προστατεύσουμε και να το υπερασπιστούμε. Δεν είναι μια αφηρημένη ή μόνον οικονομική ιδέα η Ευρωπαϊκή Ένωση. Περικλείει αξίες, πολιτισμό, τρόπο ζωής, ευημερία, ελευθερία λόγου και ιδεών, πολιτική υπόσταση στο διεθνή χώρο και αποτελεσματική υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων μας. Έξοδος της Ελλάδας από την ευρωζώνη θα συνιστούσε όχι μόνον οικονομική καταστροφή αλλά και ήττα στρατηγικού χαρακτήρα για τη χώρα.

Προσωπικά, θέλω να ευχαριστήσω τους πολίτες που έδειξαν εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση αλλά και όλους όσους δίνουν τη μάχη για να ξεπεραστεί μια δεινή κρίση, που δεν είναι μόνο ελληνική. Μια κρίση, την οποία θα αντιμετωπίσουμε με μεγαλύτερη επιτυχία ενταγμένοι στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, που πολιτικές δυνάμεις, από τη δεξιά έως την αριστερά, πάλεψαν στο παρελθόν να δημιουργήσουν. Παραμένοντας στο κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα και όχι μόνοι στο περιθώριο, θα μπορούμε να υπηρετούμε καλύτερα τα συμφέροντα της Ελλάδας, προς όφελος του λαού και των επόμενων γενεών. Θα μπορούμε επίσης να συμβάλλουμε καλύτερα στη διαμόρφωση μιας Ευρώπης σταθερότητας, ανάπτυξης και συνοχής.

Και ας μην ξεχνάμε: ό,τι και να προκύψει στις 17 Ιουνίου, όσες κι αν είναι οι διαφορές μας, θα μας ενώνει πάντοτε η Ελλάδα. Με πίστη στις δυνάμεις μας, με ενότητα και αλληλεγγύη, η Ελλάδα θα τα καταφέρει.

Υπουργός Ανάπτυξης
Γιάννης Στουρνάρας
Γνώριμο πρόσωπο στον χώρο της Οικονομίας είναι ο Γιάννης Στουρνάρας αφού υπήρξε Πρόεδρος της Εμπορικής Τράπεζας, αντιπρόεδρος της Ενωσης Ελληνικών Τραπεζών, αντιπρόεδρος της ΔΕΠΑ, μέλος του ΟΔΔΗΧ, πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμώνων του Υπουργείου Οικονομίας, αντιπρόεδρος της ΔΕΠΑ. Σήμερα είναι γενικός διευθυντής του κέντρου οικονομικών ερευνών ΙΟΒΕ με σημαντική παρέμβαση στα οικονομικά πράγματα της χώρας. Είναι καθηγητής στο τμήμα Οικονομικών Επιστημών του πανεπιστημίου Αθηνών και δημοσιεύει σε μεγάλα οικονομικά περιοδικά.

Υπουργός Εσωτερικών
Αντώνης Μανιτάκης
Θα αναλάβει την ομαλή διεξαγωγή των εκλογών του Ιουνίου ο κ. Αντώνης Μανιτάκης μετά την άρνηση του Τάσου Γιαννίτση να παραμείνει στο υπουργείο. Σπούδασε Νομικά στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης όπου και διδάσκει. Εχει επίσης διδάξει στο Μονπελιέ, στο Παρίσι και στη Ρώμη και στο Πρίσνστον των Ηνωμένων Πολιτειών. Εχει διατελέσει αναπληρωτής πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης και από τον περασμένο Μάρτιο αναδείχθηκε πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

Υπουργός Προστασίας του Πολίτη
Λευτέρης Οικονόμου
Σταθερά παρών σε όλες τις τελευταίες κυβερνήσεις αναδεικνύεται ο κ. Λευτέρης Οικονόμου χάρι στο υπερκομματικό προφίλ που έχει δημιουργήσει στην Ελληνική Αστυνομία. Αρχηγός της Ελ.ΑΣ, ορίστηκε γενικός γραμματέας του υπουργείου τον περασμένο Οκτώβριο και χάρη στις σχέσεις εμπιστοσύνης που έχει αναπτύξει με τον Μιχάλη Χρυσοχοίδη ορίστηκε υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη και είχε αναλάβει να υλοποιήσει το πρόγραμμα των κέντρων κράτησης λαθρομεταναστών.

Υπουργός Εθνικής Αμυνας
Φραγκούλης Φράγκος
Επτά μήνες μετά την αποστράτευσή του από τον Πάνο Μπεγλίτη, ο κ. Φραγκούλης Φράγκος ανέλαβε υπηρεσιακός υπουργός Εθνικής Αμυνας. Αποστρατεύτηκε ως αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού , ενώ πολλοί πίστευαν ότι θα ήταν ο επόμενος αρχηγός ΓΕΕΘΑ. Το προσωνύμιό του είναι »στρατηγός αράχνη» αφού το 2004 με τον τίτλο του υποστρατήγου ανέλαβε τα καθήκοντα του διευθυντή Διακλαδικής Διεύθυνσης Στρατιωτικών Πληροφοριών. Παραμονές των εκλογών του 2009 ανέλαβε αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού. Είναι πτυχιούχος της Νομικής Σχολής Αθηνών, με δύο μεταπτυχιακούς τίτλους στο Πάντειο πανεπιστήμιο και διδάκτωρ Γεωπολιτικής του Ιονίου πανεπιστημίου.

Υπουργός Πολιτισμού
Τατιάνα Καραπαναγιώτη
Υπήρξε βουλευτής Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ, όταν τον Φεβρουάριο του 2012 κλήθηκε να αντικαταστήσει τη Μάγια Τσόκλη που είχε παραιτηθεί. Φωτογράφος στο επάγγελμα, η κυρία Καραπαναγιώτη είναι κόρη του Λέοντα Καραπαναγιώτη, εκλιπόντος διευθυντή της εφημερίδας Τα Νέα. Εχει διατελέσει αντιπρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου.

Υπουργός Δικαιοσύνης
Χρήστος Γεραρής
Είναι ο δεύτερος δικαστής της κυβέρνησης, μετά τον Πρωθυπουργό Παναγιώτη Πικραμένο. Εχει θητεύσει πολλά χρόνια στα δικαστικά έδρανα και έφτασε μεχρι το βαθμό του προέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας, όπου και παρέμεινε μέχρι το 2005, ενώ στη συνεεια τοποθετήθηκε επικεφαλής της Αρχής για την Προστασία Προσωπικών Δεδομένων. Ανθρωπος με εμπειρία και γνώση ο κ. Γεραρής σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας και έκανε μεταπτυχιακά στο κοινοτικό δίκαιο στο Παρίσι.

Υπουργός Εργασίας
Αντώνης Ρουπακιώτης
Διάσημος εργατολόγος είναι ο πρώην πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών που αναλαμβάνει σήμερα καθήκοντα υπουργού Εργασίας. Η εμπειρία του στον κλάδο των δικαιωμάτων των εργαζομένων αποτέλεσε πρόκριμα για την τοποθέτησή του στο κρίσιμο αυτό υπουργείο. Τα τελευταία χρόνια είναι μέλος της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων και έχει λάβει μέρος στην έκδοση γνωμοδοτήσεων και αποφάσεων της Αρχής.

 Επιβεβαιώνονται τα δημοσκοπικά στοιχεία και οι τάσεις του εκλογικού σώματος που είδαν το φως της δημοσιότητας τις προηγούμες ημέρες και από την νέα δημοσκόπηση της εταιρείας  Pulse για την εφημερίδα Ποντίκι που κυκλοφορεί αύριο Πέμπτη. Ο ΣΥΡΙΖΑ εμφανίζεται ενισχυμένος στην πρώτη θέση των προτιμήσεων του εκλογικού σώματος με ταυτόχρονη άνοδο της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ.

Πιο αναλυτικά, ο ΣΥΡΙΖΑ συγκεντρώνει 24,5% και ακολουθούν η ΝΔ με 21,5%, το ΠΑΣΟΚ με 15,5%, οι Ανεξάρτητοι Έλληνες με 8%, και το ΚΚΕ, η Χρυσή Αυγή και η ΔΗΜ.ΑΡ. Που συγκεντρώνουν από 6%.

Κάτω από το όριο του 3% βρίσκονται οι Οικολόγοι-Πράσινοι, ΛΑΟΣ, Δημοκρατική Συμμαχία και η Δράση του κ. Μάνου που συγκεντρώνουν από 2%.

Τα ποσοστά αυτά είναι με αναγωγή των αναποφάσιστων ενώ χωρίς αυτήν τα κόμματα συγκεντρώνουν:

• ΣΥΡΙΖΑ: 22%
• ΝΔ: 19,5%
• ΠΑΣΟΚ: 14%
• Ανεξάρτητοι Έλληνες: 7,5%
• ΚΚΕ: 5,5%
• Χρυσή Αυγή: 5,5%
• ΔΗΜΑΡ: 5,5%
• Οικολόγοι-Πράσινοι: 1,5%
• ΛΑΟΣ: 1,5%
• ΔΗ.ΣΥ: 1,5%
• ΔΡΑΣΗ: 1,5%
• Δημιουργία Ξανά: 1,5%

Για άλλη μία φορά τα σενάρια εξόδου της Ελλάδος και από την κοινή νομισματική ένωση (Ευρωζώνη) δίνουν και παίρνουν. Τα σενάρια εξόδου από την Ευρωπαϊκή Ένωση επίσης αρχίζουν να κάνουν την εμφάνισή τους. Πλήθος είναι οι αναφορές στα διεθνή μέσα, πάμπολλες οι δηλώσεις Ευρωπαίων και Ελλήνων πολιτικών και αξιωματούχων. Η παραφιλολογία, συνωμοσιολογία βρίσκεται στο απόγειο και οι Έλληνες πολίτες απορούν, ανησυχούν ή προετοιμάζονται για την αυριανή μέρα.

Η κατάσταση σήμερα

Με λίγα λόγια, το Ελληνικό κράτος χρεοκόπησε μετά από χρόνια κακοδιαχείρισης, διαφθοράς νεποτισμού και ενός άκρατου κρατισμού που εφαρμόστηκε από ένα φαύλο πολιτικό σύστημα. Οι συνέταιροι μας προθυμοποιήθηκαν να μας δανείσουν και να μας βοηθήσουν (με όρους) να ξεπεράσουμε τις δυσκολίες.

Όμως την βοήθεια αυτή την έδωσαν να την διαχειριστούν τα ίδια φαύλα πρόσωπα και κόμματα που προκάλεσαν αρχικά το πρόβλημα. Είναι σαν να έδινε η Δυτική Γερμανία χρήματα στον Ερικ Χόνεκερ της Ανατολικής Γερμανίας και να του έλεγε αναμόρφωσε την χώρα σου, κατάργησε τους Στάζι και έλα να ενωθούμε. Όπως ήταν φυσικό πολλοί αντέδρασαν σε αυτή την λογική και ταύτισαν την Ελληνική πολιτική φαυλότητα με την Ευρωπαϊκή προοπτική και πολιτική.

Λαϊκιστές πολιτικοί από τους οποίους το Ελληνικό πολιτικό σύστημα γεννάει πολλούς άδραξαν την ευκαιρία. Η έλλειψη ορθολογιστικού διαλόγου που τα περισσότερα κόμματα χρόνια τώρα προωθούσαν απέδωσε. Το πραγματικό δεν διακρίνετε πλέον από το φανταστικό. Τα σενάρια συνωμοσίας εκτόπισαν την κοινή λογική. Οι πολίτες θέλοντας να τιμωρήσουν την πολιτική φαυλότητα, ίσως και τον εαυτό τους που την στήριξε, στράφηκαν στα αυτοκαταστροφικά άκρα. Με την σειρά της η Ευρώπη έθεσε το δίλημμα «΄Η μέσα στην Ευρώπη με τους όρους μας ή έξω».

Η υπόθεση της μπλόφας

Ένα από τα βασικά επιχειρήματα ενάντια στο Ευρωπαϊκό τελεσίγραφο είναι ότι η Ευρώπη μπλοφάρει. Ας το εξετάσουμε.

Όσοι παίζουν πόκερ γνωρίζουν τι σημαίνει μπλόφα και πως γίνετε. Η ίδια μπλόφα δεν μπορεί να γίνει από περισσότερους από 1-2 παίκτες.  Η Ευρωζώνη δεν είναι μία οντότητα αλλά αποτελείται από 17 χώρες μέλη. Το να θεωρούμε πως 10-16 χώρες συμφωνήσαν να μπλοφάρουν μαζί με πολλούς επιτρόπους, πρωθυπουργούς και άλλους πολιτικούς είναι θεωρία συνωμοσίας. Εδώ και 3 χρόνια από τότε που ξέσπασε η κρίση, οι 17 δεν έχουν κατορθώσει να δώσουν λύση στο Ελληνικό πρόβλημα (2% του ΑΕΠ της Ευρώπης) και ως δια μαγείας συμφώνησαν να μπλοφάρουν; Η πραγματικότητα είναι κάπως διαφορετική.

Η Ελλάδα με τις συνεχείς παλινδρομήσεις έχει επιδείξει μεγάλη οικονομική αλλά κυρίως κοινωνική και πολιτιστική αδυναμία να αποδεχθεί την Ευρωπαϊκή προοπτική. Σιγά σιγά οι Ευρωπαίοι εταίροι μας κατανοούν ότι το πρόβλημα στην Ελλάδα δεν είναι χρηματοοικονομικό κατά βάση. Η κρίση στην Ελλάδα δεν προκλήθηκε από τις παγκόσμιες χρηματοοικονομικές ανισότητες ή από κακές τραπεζικές πρακτικές. Αυτό δεν ήταν ξεκάθαρο σε πολλούς Ευρωπαίους όταν υπέγραψαν το πρώτο πακέτο διάσωσης και μνημόνιο. Ούτε ήταν γνωστός ο βαθμός διάλυσης και σήψης του κρατικού μηχανισμού. Τώρα όμως τα πράγματα έχουν αλλάξει.

Έχει αρχίσει να διαμορφώνεται η ιδέα πως ίσως να ήρθε η ώρα να σταματήσουν να ασχολούνται με την Ελλάδα, να βάλουν ένα τέλος, ένα πάτο στην ζημία και να προσπαθήσουν να σώσουν την Ισπανία και τις άλλες χώρες που και θέλουν την βοήθεια και προσπαθούν και δεν έχουν υπαρξιακά προβλήματα τύπου «ἀνήκωμεν ἢ όχι εἲς τήν δύσην». Δεν είναι τυχαίο πως αυτό που ακούμε όλο και πιο συχνά από Ευρωπαϊκά χείλη είναι ευχολόγιο. Όλοι μας εύχονται να μείνουμε στο Ευρώ. Σαν τον παπά που κοινωνεί μελλοθάνατο.Έχει λοιπόν αρχίσει να διαμορφώνετε μία δυναμική που θέλει το Ελληνικό κράτος εκτός Ευρωπαϊκού προσανατολισμού.

Υπάρχουν πολλοί επίσης εντός της Ελλάδος που το θέλουν. Άλλοι για ιδεολογικούς λόγους και άλλοι γιατί προσδοκούν με παιδική αφέλεια ότι θα κερδίσουν από αυτήν την εξέλιξη. Τα κέρδη μπορεί να είναι χρήματα ή πολιτική εξουσία ή ακόμα και αυτοϊκανοποίηση ότι πρόβλεψαν το μέλλον.

Ούτε και εδώ υπάρχει κάποια συνεννόηση ή συνωμοσία. Απλώς υπάρχει συμπόρευση ανομοιογενών και ετερόκλιτων συμφερόντων. Άλλοι φορούν το ένδυμα ενός παρανοϊκού εθνικισμού και Ελληνοκεντρισμού και άλλοι των καπιταλιστικών μονοπωλίων και της σοσιαλιστικής λαϊκής κυριαρχίας.  Άλλοι απλώς θέλουν να βγάλουν χρήματα ή να μειώσουν τα χρέη τους που τώρα είναι σε ευρώ (σκληρό νόμισμα). Ο θείος πεθαίνει και άλλοι συγγενείς τρέχουν να αρπάξουν από το σπίτι τους πίνακες και τα ασημικά και άλλοι να επιβάλλουν την θέληση τους στην διαθήκη.

Το κόστος εξόδου

Ένα άλλο συχνό επιχείρημα είναι πως το κόστος εξόδου μιας χώρας από την ευρωζώνη είναι τεράστιο και για αυτό δεν θα διώξουν την Ελλάδα. Εδώ θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι καμμία χώρα δεν μπορεί να εκδιωχθεί από την Ευρώπη. Οι συνθήκες δεν προβλέπουν ένα τέτοιο ενδεχόμενο παρά μόνο την αναστολή ορισμένων δικαιωμάτων στο άρθρο 7[1] και μόνο αν υπάρχει παραβίαση του άρθρου 2[2] που αναφέρεται στη δημοκρατία, ανθρώπινη αξιοπρέπεια και δικαιώματα, ισότητα κ.λπ.

Η Ελλάδα λοιπόν αν θεωρήσουμε πως δεν θα κατρακυλήσει έως εκεί (παραβίαση του Άρθρου 2) μόνο αν το ζητήσει μπορεί να φύγει από την Ευρώπη ή την Ευρωζώνη. Δηλαδή έχει την δυνατότητα να ζητήσει την έξοδο από την κοινή νομισματική ένωση και το Ευρώ διότι δεν μπορεί να ανταπεξέλθει οικονομικά στις υποχρεώσεις τις. Ποιο θα είναι το κόστος και πως θα γίνει; Είναι σίγουρο πως πολλά κράτη αλλά και όργανα της ΕΕ έχουν κάνει την άσκηση αυτή στην περίπτωση της Ελλάδος. Είναι επίσης σίγουρο πως η διαδικασία είναι απρόβλεπτη και η κοστολόγηση δύσκολη. Όμως αν υπάρχει πολιτική βούληση στην Ευρώπη για αυτό το ενδεχόμενο τότε λύσεις θα βρεθούν. Ας δούμε τα νούμερα.

• Η Ελληνική δημοκρατία χρωστάει σε ιδιώτες επενδυτές υπό μορφή ομολόγων γύρω στα 65δις Ευρώ (ονομαστική αξία). Η τιμή αγοράς όμως αυτών των ομολόγων είναι γύρω στα 13δις. Αυτό σημαίνει πως αν αύριο σταματούσαμε να τα πληρώνουμε ή  ζημία των ομολογιούχων θα είναι μόνο 13δις.
• Δάνεια προς το ΔΝΤ και προς τις χώρες της ΕΕ. Εάν η Ελλάδα πάρει τις επόμενες δόσεις για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών θα χρωστάμε σε ονομαστική αξία γύρω στα 240δις. Από αυτά τα 20δις περίπου προς το ΔΝΤ θα είναι σκόπιμο να συνεχίσουμε να τα εξυπηρετούμε για να έχουμε και ένα σύμμαχο στην μοναξιά μας. Τα δάνεια αυτά εξυπηρετούνται σε πολύ χαμηλό επιτόκιο (γύρω στο 3%) και σίγουρα χαμηλότερο από αυτό που πληρώνει η Ισπανία και η Ιταλία (5-6%). Η ζημία της Ευρώπης από τους τόκους θα είναι γύρω στο στα 7-8δις το χρόνο. Το κεφάλαιο θα αρχίσουμε να το αποπληρώνουμε από το 2022 και μετά. Οποιαδήποτε περαιτέρω ελάφρυνση σε αυτό τον τομέα θα είναι πολιτικά δύσκολη. Οι περισσότερες χώρες και οι φορολογούμενοι τους ήδη ζημιώνονται για να βοηθήσουν την Ελλάδα σε αντίθεση με αυτά που διαλαλούν οι λαϊκιστές πολιτικοί. Επιπροσθέτως, όλο αυτό το χρέος βρίσκεται κάτω από αγγλικό δίκαιο και αυτό σημαίνει πως δεν μπορούμε να το διαγράψουμε μονομερώς παρά μόνο να κάνουμε στάση πληρωμών. Όταν, όποτε και αν θελήσουμε να επανενταχτούμε στην Ευρωπαϊκή οικογένεια θα πρέπει να διακανονίσουμε το χρέος αυτό με τους πιστωτές μας. Έστω και αν αυτό πάρει 100 χρόνια (το δάνειο του 1825 τακτοποιήθηκε το 1930 για παράδειγμα). Είχα γράψει παλαιότερα πως το PSI είναι δίκοπο μαχέρι και πως αν αργότερα αλλάξουμε γνώμη τότε θα είναι βάρος ασήκωτο για τις επόμενες γενιές.
•  ΕΚΤ. Η ΕΚΤ η οποία εξαιρέθηκε από το PSI έχει ακόμα στην κατοχή της γύρω στα 50δις Ελληνικών ομολόγων. Δεν γνωρίζουμε τους όρους αυτών των ομολόγων και σε πια τιμή κτίσης τα έγραψε η ΕΚΤ μετά την μυστική ανταλλαγή που έκανε. Οι πιθανότητες όμως είναι ότι η ζημία για την ΕΚΤ θα είναι γύρω στα 50δις εκτός και αν μέσω του ειδικού λογαριασμού που δημιουργήθηκε, η Ευρώπη συνεχίσει να εξυπηρετεί τα ομόλογα αυτά και τα προσθέσει στο χρέος μας προς τις  χώρες της ΕΕ.
•  Επίσης υπάρχει η υποχρέωση της ΤτΕ προς το Ευρωσύστημα μέσω στου Target2. Αυτά υπολογίζονται σε 130δις. Δεν είναι γνωστό πως θα γίνει το σπάσιμο του Ευρωσυστήματος σε αυτή την περίπτωση. Μπορεί για παράδειγμα να χορηγήσει η ΕΚΤ δάνειο στην ΤτΕ για να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις αυτές και η αποπληρωμή να γίνει σε βάθος χρόνου.

Αν και σε ονομαστική αξία οι ζημίες μπορεί να φτάσουν τα 400δις, άμεσες ζημίες θα έχουμε τα 13δις των ομολόγων και τα 50δις της ΕΚΤ. Το υπόλοιπο μπορούν οι χώρες της ΕΕ να το πάρουν σε βάθος χρόνου 30 και πλέον ετών. Αναμφισβήτητα είναι αρκετά τα λεφτά αλλά εντός των δυνατοτήτων των λοιπών χωρών της Ευρωζώνης. Το θέμα είναι πόσα χρήματα θα γλυτώσουν οι Ευρωπαϊκές χώρες σε σχέση με αυτά που πρέπει να δίνουν συνέχεια προς την Ελλάδα για να την κρατάνε στην εντατική. Πόσο χρόνο και πόσα Ευρογκρουπ ακόμα θα γίνουν πόσο πολιτικό Ευρωπαικό κεφάλαιο θα αναλωθεί για το Ελληνικό πρόβλημα.

Αυτός ο υπολογισμός είναι πιο δύσκολος. Πόσα χρήματα θα χρειαστεί η Ελλάδα για να βγει από την εντατική. Και αν τα δώσει η Ευρώπη αυτά τα χρήματα η Ελλάδα θα ξεπεράσει την κρίση ή απλώς θα αναβάλλει το αναπόφευκτο για 1-2 χρόνια και μετά θα είναι ακόμα χειρότερα; Αυτές είναι οι σκέψεις πολλών Ευρωπαίων και η πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα δεν βοηθά. Η Ελλάδα έχει πολλές πληγές που δεν επουλώνονται μόνο με χρήματα.

Το συμπέρασμα είναι πως αν και το χρηματοοικονομικό κόστος τυχών εξόδου της Ελλάδος από το Ευρώ για τις υπόλοιπες Ευρωπαικές χώρες είναι υψηλό δεν είναι δυσβάσταχτο. Ούτως ή άλλως δεν είναι οι πολιτικοί που θα το πληρώσουν αλλά οι φορολογούμενοι των χωρών μελών. Αν πεισθούν για την σκοπιμότητα μιας τέτοιας κίνησης στο όνομα της δικιάς τους σωτηρίας τότε οι πιθανότητες αυξάνουν. Ας μην ξεχνάμε πως αρκετές σχετικά πρόσφατες δημοσκοπήσεις σε Ευρωπαϊκές χώρες έχουν δείξει την αντίθεση τους προς την παραμονή της Ελλάδος στην Ευρώπη.

Το κόστος μετάστασης

Το τρίτο και ίσως πιο βαρύνων επιχείρημα ενάντια στην έξοδο της Ελλάδος από την Ευρωζώνη είναι ο κίνδυνος να υπάρξει μετάσταση του προβλήματος σε χώρες όπως η Ισπανία, η Ιταλία και η Πορτογαλία. Πολλοί πιστεύουν και άλλοι παρακαλούν ότι αυτό θα είναι το τέλος του Ευρωπαϊκού πειράματος. Διάσπαση της Ευρώπης, το τέλος της ηγεμονίας της Γερμανίας, η ήττα του καπιταλισμού και άλλα ωραία και ευφάνταστα. Η αλήθεια είναι πως αν η Ελλάδα έφευγε από το κοινό νόμισμα πριν από 2 χρόνια οι κραδασμοί θα ήταν ισχυρότεροι.

Τώρα και κυρίως μετά τo επιτυχημένο PSI (για ποιον ήταν επιτυχία θα το κρίνουμε στο μέλλον) δεν υπάρχει κίνδυνος στις χρηματαγορές. Έχει επίσης υπάρξει ο χρόνος να γίνουν οι αναγκαίες μελέτες και προσομοιώσεις που όμως πάντα θα είναι ελλιπείς, θεωρητικές και απλουστευτικές. Υπάρχει όμως ο πολιτικός κίνδυνος. Η αλήθεια είναι πως η αγορά ενώ έχει ποσοτικοποιήσει τον Ελληνικό χρηματοοικονομικό κίνδυνο ως αμελητέο δεν έχει και ούτε εύκολα μπορεί να μετρήσει τον πολιτικό κίνδυνο μετάστασης της κρίσης στην Ισπανία από μία πιθανή Ελληνική έξοδο.

Είναι όμως τα δύο αυτά γεγονότα συνδεδεμένα; Δηλαδή, αν αύριο η Ελλάδα έκανε ότι της λέγανε και είχε και ανάπτυξη τα προβλήματα των Ισπανικών τραπεζών θα λυνόντουσαν;  Η αγορά ακινήτων της Ισπανίας θα ανέκαμπτε;  Η εκτίμηση είναι πως μάλλον όχι. Για αυτό το λόγο η Γερμανία μαζί με την Γαλλία προσπαθούν να υψώσουν ένα τείχος προστασίας γύρω από την περιφέρεια. Η εκλογή του Ολαντ στην Γαλλία μάλλον θα επισπεύσει αυτήν την διαδικασία. Τα περί ανάπτυξης είναι πολιτικά ψίχουλα για τις μάζες.

Η Ισπανία όπως και η Γαλλία και άλλες χώρες τις Ευρώπης πρέπει να βρουν τρόπους να μειώσουν το έλλειμμά τους και το χρέος τους και να κάνουν διαρθρωτικές αλλαγές στην οικονομία τους (σε πολλές περιπτώσεις παρόμοιες με αυτέ της Ελλάδος) προτού προχωρήσουν στο τύπωμα χρήματος για ανάπτυξη. Η πρόκληση για τους πολιτικούς είναι να το πουλήσουν με το πιο ανώδυνο τρόπο.

Εδώ λοιπόν ελοχεύει και ο κίνδυνος για την Ελλάδα. Αν η Ελλάδα συνεχίσει να αμφιταλαντεύεται ως προς την Ευρωπαϊκή προοπτική, η υπόλοιπη Ευρώπη ενδέχεται να αποφασίσει να τυπώσει χρήμα και να σώσει την Ισπανία και ταυτόχρονα να κάνει την κάθαρση της με την Ελλάδα. Με λίγα λόγια η Ελλάδα θα είναι ο καταλύτης που θα ωθήσει την Ευρώπη προς μία ταχύτερη συνομοσπονδιακή ένωση αλλά δεν θα λάβει μέρος σε αυτήν. Η έξοδος της Ελλάδος θα είναι και το άλλοθι της Ευρωπαϊκής πολιτικής προς τους Ευρωπαίους πολίτες και τις αγορές. Αν κάποιος δεν παει στην προπόνηση γιατί να έχει δικαίωμα να παίξει στον αγώνα.

Οι απόψεις περί διάλυσης της Ευρώπης μάλλον αποτελούν ψυχικά κατάλοιπα ορισμένων παρά εμπεριστατωμένες απόψεις. Οι πιθανότητες σίγουρα είναι μεγαλύτερες από ότι πριν 5 χρόνια αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε πόσα χρόνια χρειάστηκαν για να γίνει η ένωση πόσος κόπος και κυρίως ότι η Ευρωπαϊκή ένωση είναι όνειρο και ιδέα πολλών γενιών. Η ένωση μπορεί να έγινε με πολλά λάθη αλλά είναι ένας ζωντανός οργανισμός που εξελίσσεται και προσαρμόζεται. Στην πορεία ίσως κάποιες χώρες να μην ακολουθήσουν και κάποιες άλλες να αδικηθούν αλλά η βασική ιδέα θα επιβιώσει.

Νομικές παράμετροι εξόδου

Μέχρι την συνθήκη της Λισσαβόνας δεν υπήρχε πρόβλεψη για την έξοδο μίας χώρας μέλους από την ΕΕ.  Το άρθρο 50[3] εισήγαγε αυτήν την δυνατότητα. Όμως το αρθρο 50 δεν αναφέρεται στην έξοδο από την νομισματική ένωση αλλά την έξοδο από την ΕΕ. Εδώ λοιπόν όπως είναι φυσικό οι νομικές απόψεις διχάζονται. Υπάρχουν πολλοί που προκρίνουν ως διαδικασία την πλήρη έξοδο από την ΕΕ και την επανένταξη (άρθρο 48) στην ΕΕ αλλά εκτός Ευρωζώνης και με ειδικό καθεστώς. Άλλοι πάλι πιστεύουν πως η αποκοπή από το Ευρώ μπορεί να γίνει με διαπραγμάτευση για την επιλεκτική αναστολή ορισμένων άρθρων των συνθηκών.

Σε κάθε περίπτωση όμως από ότι φαίνεται τα νομικά κενά είναι μεγάλα και οι χώρες και οι κυβερνήσεις θα πρέπει να δομήσουν την διαδικασία κυριολεκτικά στο πόδι. Και οι δύο όμως διαδικασίες είναι χρονοβόρες και δεν μπορούν να γίνουν σε μία νύχτα. Για παράδειγμα, αν γίνει με την επίκληση του άρθρου 50, χρειάζεται η θετική απόφαση του 72% των χωρων μελών (με ελάχιστο το 65% του πλυθησμού) και την σχετική απόφαση της Ευρωβουλής. Ας μην ξεχνάμε πως η είσοδος του Ευρώ πήρε χρόνια προετοιμασίας και δεν είχε ουσιαστικές αντιρρήσεις από την κοινωνία ή τα κοινοβούλια. Σε τελική ανάλυση το πρόβλημα θα λυθεί πολιτικά και οι όποιες λεπτομέρειες θα καθοριστούν στην πορεία.

Σε αυτό το σημείο η ιστορία δεν προσφέρει πολλά παραδείγματα. Παραδοσιακά οι αυτοκρατορίες ή συνομοσπονδίες (αν μπορούμε να πούμε την Ευρώπη έτσι) δεν αφήνουν οργανικά μέλη τους να φύγουν οικειοθελώς. Συχνά οι φυγόκεντρες τάσεις καταστέλλονται με την βία από το κέντρο. Στην περίπτωση της ΕΕ αυτό θα πρέπει να αποκλειστεί ως υπόθεση εργασίας. Το παράδειγμα της Σοβιετικής Ένωσης δεν είναι παρόμοιο αφού διαμελίστηκε το σύνολο και όχι μόνο ένα μέρος.

Η επιλογή της επιλεκτικής αναστολής άρθρων που αφορούν την νομισματική ένωση έχει και αυτή πλήθος νομικές επιπλοκές αλλά τουλάχιστον γλυτώνει την χώρα από την επαναδιαπραγμάτευση της εισόδου. Για παράδειγμα το δικαίωμα της επιλεκτικής αναστολής μπορεί να επεκταθεί και σε άλλους τομείς άσχετους με την νομισματική ένωση.

Η επίσπευση της διαδικασίας με μόνο την σχετική απόφαση του Συμβουλίου θα είναι προβληματική εφόσον θα αποτελεί παραβίαση των συνθηκών.

Η άλλη επιλογή της μονομερούς και χωρίς διαπραγμάτευση εξόδου της χώρας από την ΕΕ επικαλούμενη την Συνθήκη της Βιέννης είναι η πλέον επικίνδυνη και προβληματική.

Η μεγαλύτερη όμως δυσκολία που θα αντιμετωπίσει η Ευρώπη και η Ελλάδα είναι ο τρόπος με τον οποίο θα χειριστεί το διάστημα από την απόφαση αίτησης εξόδου από το Ευρώ μέχρι την προσαρμογή στο νέο νόμισμα. Η περίοδος προσαρμογής μπορεί να πάρει από μερικές εβδομάδες μέχρι μήνες.

Νέα Δραχμή

Υπάρχουν πολλά ουσιαστικά αλλά και τεχνικά προβλήματα που καθιστούν την επάνοδο της Νέας Δραχμής (ή όπως αλλιώς ονομάσουμε το νέο νόμισμα) προβληματική. Όμως είναι προβλήματα που θα αφορούν την Ελλάδα και όχι άμεσα την Ευρωπη.

Τα περισσότερα ιστορικά παραδείγματα αλλαγής νομίσματος αφορούν την εξάλειψη ή καταστροφή και αντικατάσταση του παλιού νομίσματος με νέο. Δηλαδή το παλιό νόμισμα παύει να γίνεται αποδεκτό από την κεντρική τράπεζα και ως εκ τούτου το κίνητρο όλων των κατόχων είναι να το αντικαταστήσουν με το νέο όσο μικρότερη και να είναι η αξία του.

Όλες τα κράτη αναγνωρίζουν το κυριαρχικό δικαίωμα μιας χώρας (Lex Monetae) να καθορίσει το νόμισμα της, την ισοτιμία και μετατρεψιμότητα του. Στην περίπτωση του ευρώ δεν είναι έτσι. Το Ευρώ δεν θα πάψει να υπάρχει και σίγουρα θα είναι ισχυρότερο νόμισμα από την Νέα Δραχμή. Επίσης σύμφωνα με το πρωτόκολλο 24 του 3ου σταδίου της νομισματικής ένωσης το κυριαρχικό αυτό δικαίωμα εκχωρήθηκε ανεπιστρεπτί στην ΕΕ και ενώθηκε με αυτό των άλλων χωρών. Αν παραβλέψουμε και αυτό το γεγονός τότε μια αλληλουχία δράσεων θα μπορούσε να είναι (Τα παρακάτω είναι άκρως υποθετικά).

• Το Ελληνικό κράτος με νόμο δίνει την δυνατότητα στην ΤτΕ να εκδώσει ΝΔΡΧ, να ασκεί νομισματική πολιτική, να επιβλέπει τις Ελληνικές τράπεζες και να παραχωρεί ρευστότητα σε αυτές σε ΝΔΡΧ. Επίσης με νόμο παγώνει τις τραπεζικές συναλλαγές για μερικές μέρες και ανταλλάσσει όλες τις καταθέσεις Ελλήνων υπηκόων με τις Νέες Δραχμές. Η αρχική ονομαστική ισοτιμία δεν έχει καμία σημασία. Είτε είναι 1Ευρώ για 100ΝΔΡΧ είτε 1 προς 1 δεν παίζει ρόλο.
• Με άλλο νόμο μετατρέπονται όλες οι υποχρεώσεις, τα συμβόλαια και οι συναλλαγές που διέπονται από Ελληνικό δίκαιο από Ευρώ σε ΝΔΡΧ με την επίσημη ισοτιμία.
• Επειδή ενδεχομένως να μήν υπάρχουν έτοιμες τυπωμένες ΝΔΡΧ θα πρέπει με κάποιο τρόπο να βοηθηθούν οι συναλλαγές. Μία λύση είναι τα χαρτονομίσματα που ήδη βρίσκονται στις τράπεζες να επισημανθούν (σφραγιστούν) με κάποιο τρόπο. Πχ. ΕΥΡΩ ΑΚΥΡΟ-100ΝΔΡΧ. Αυτό μάλλον θα χρειαστεί και την συναίνεση της ΕΚΤ διότι τα Ευρώ είναι υποχρεώσεις της ΕΚΤ και όχι των ξεχωριστών εθνικών τραπεζών. Τυπικά κάθε χώρα της Ευρωζώνης έχει συγκεκριμένα ποσοστά στην έκδοση χαρτονομισμάτων και κερμάτων. Τα χαρτονομίσματα αν και ίδια, διαφέρουν ως προς το πρώτο γράμμα. Για παράδειγμα η Ελλάδα έχει το Υ ενώ η Γερμανία έχει Χ η Ισπανία το V κλπ. Αυτό όμως δεν μπορεί να αποτελεί διακριτικό σημάδι διότι τα χαρτονομίσματα κυκλοφορούν ελεύθερα σε όλες τις Ευρωπαϊκές χώρες. Μπορούμε να υποθέσουμε ότι οι ηλεκτρονικές πληρωμές ενδεχομένως να ξεκινήσουν πιο γρήγορα αφού δεν χρειάζεται χαρτί και μελάνι αλλά απλώς η αλλαγή του προγράμματος.
•  Τι θα γίνει με τις τράπεζες όμως; Τα ομόλογα που έχουν εκδώσει οι Ελληνικές τράπεζες ή άλλες ιδιωτικές εταιρείες με Ελληνικό δίκαιο θα μετατραπούν σίγουρα σε ΝΔΡΧ. Τα ομόλογα με ξένο δίκαιο σχεδόν σίγουρα θα παραμείνουν σε Ευρώ. Οι εγγυήσεις που έχουν δώσει στην ΕΚΤ για άντληση ρευστότητας θα καταπέσουν αλλά ταυτόχρονα θα μειωθούν και οι υποχρεώσεις (καταθέσεις) αφού πλέον θα είναι σε ΝΔΡΧ. Οι Ελληνικές τράπεζες έχουν επίσης αντλήσει περι τα 54δις από τον μηχανισμό Επείγουσας Αρωγής Ρευστότητας (ELA) που αποτελεί ρίσκο και υποχρέωση του Ελληνικού κράτους και άρα θα μετατραπεί και αυτό σε ΝΔΡΧ. Όσο αυξάνεται το ELA και αντικαθιστά την ρευστότητα της ΕΚΤ τόσο πιο εύκολο γίνεται η μετάβαση σε ΝΔΡΧ.
• Η ΤτΕ δεν θα είναι πλέον μέρος του Ευρωσυστήματος και θα πρέπει να τις επιστραφούν τα κεφάλαια και αποθεματικά που συνέφερε για την ίδρυση της ΕΚΤ (χρυσός, συνάλλαγμα κλπ). Έναντι όμως αυτών υπάρχουν οι υποχρεώσεις της ΤτΕ προς τις άλλες εθνικές τράπεζες μέσω του συστήματος TARGET2. Αυτές υπολογίζονται σε περίπου 130δις και είναι πολύ μεγαλύτερες από τα αποθεματικά και το αρχικό κεφάλαιο. Θα δεχθούν οι άλλες κεντρικές τράπεζες (κυρίως η Γερμανικη Ομοσπονδιακή τράπεζα) να πάρουν μια τέτοια ζημία; Πιο είναι το νομικό καθεστώς αυτού του διαζυγίου και ποιος θα το κρίνει μου είναι άγνωστο.

Το συμπέρασμα είναι ότι αν το Ελληνικό κράτος επιχειρήσει να αλλάξει τα ευρώ που βρίσκονται εντός της Ελληνικής επικράτειας και των τραπεζών θα συναντήσει μεγάλες δυσκολίες. Όσοι λοιπόν έχουν χρήματα εκτός τραπεζικού συστήματος θα τα κρύψουν και όσοι τα έχουν εντός των τραπεζών θα επιχειρήσουν να τα βγάλουν προτού γίνει η αλλαγή. Σε καμμιά περίπτωση αυτό δεν είναι ομαλή διαδικασία.  Θα δημιουργηθεί μια τεράστια μαύρη αγορά ανταλλαγής ευρώ.

Σχεδόν σίγουρα θα χρειαστεί να επιβληθούν περιορισμοί στην ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων και διατίμηση σε αγαθά πρώτης αναγκης. Για αρκετό καιρό η Ελλάδα θα είναι ενα απέραντο θέατρο του παραλόγου και ίσως να χρειαστούν εκτεταμένα μετρα ασφαλείας των πολιτών, δημοσίων οργανισμών και υπηρεσιών αλλά και μεγάλων επιχειρήσεων. Οι μεγάλοι χαμένοι θα είναι οι μισθωτοί, οι καταθέτες και συνταξιούχοι και οι δημόσιοι υπάλληλοι που πλέον θα πληρώνονται σε ΝΔΡΧ και δεν έχουν ακίνητη ή αλλη περιουσία ή φυλαγμένα σε σεντούκια ευρώ. Το παράδειγμα της Αργεντινής όπου οι τραπεζικές θυρίδες ανοίχτηκαν και δολάρια μετατράπηκαν σε τοπικό νόμισμα ίσως να επαναληφθεί.

Η υποθετική περιγραφή των παραπάνω δράσεων προϋποθέτει για να επιτύχει κοινωνική γαλήνη, προγραμματισμό και οργάνωση, στοιχεία που δύσκολα χαρακτηρίζουν και διακρίνουν το Ελληνικό κράτος.  Επίσης η παραπάνω περιγραφή καταστρατηγεί και παραβιάζει πολλούς από τους θεμελιώδεις κανόνες της ΕΕ. Είναι λοιπόν αρκετά πιθανόν να γίνει χρήση του άρθρου 7 και 2 και να ανασταλεί η ιδιότητα μέλους της Ελλάδος στη ΕΕ. Με άλλα λόγια η παραμονή της Ελλάδος στην ΕΕ θα καταστεί προβληματική αν η κατάσταση δεν ομαλοποιηθεί σύντομα.

Επιπτώσεις στην οικονομία

Αν η Ελλάδα κατορθώσει να περάσει την σκόπελο της μεταβατικής περιόδου τότε η οικονομικές επιπτώσεις καλές και κακές δεν θα αργήσουν να φανούν.

Το σόκ της ΝΔΡΧ και της υποτίμησης θα είναι ευεργετικό για τις Ελληνικές εξαγωγές και τον τουρισμό. Η ραγδαία μείωση του κόστους εργασίας όμως πρέπει να συνοδευτεί με άνοιγμα της οικονομίας, αλλαγές στην φορολογία και δημιουργία επενδυτικού περιβάλλοντος για την πρόσκληση επενδύσεων που θα εκμεταλλευτεί το χαμηλότερο εργατικό κόστος.

Μόνο έτσι ίσως να αποφύγουμε τον υπερπληθωρισμό. Η εισαγωγές θα γίνουν πολύ ακριβότερες και ενδέχεται να υπάρξουν ελλείψεις αγαθών. Το Ελληνικό κράτος θα πρέπει να βρει άμεσα συναλλαγματικά αποθέματα για να αγοράσει ενέργεια (πετρέλαιο) αφού το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (εισαγωγές μείον εξαγωγές) είναι 19δις κάτω. Σε αυτό το σημείο μπορεί η ΕΕ η και το ΔΝΤ να βοηθήσουν με ένα δάνειο που θα καλύψει τις άμεσες συναλλαγματικές ανάγκες της χώρας.

Το κακό σενάριο είναι η Ελλάδα να κλειστεί και να απομονωθεί. Σε αυτή την περίπτωση η πτώση του ΑΕΠ και του βιοτικού επιπέδου δεν θα αναστραφεί γρήγορα και ο κίνδυνος της κατάρρευσης του κράτους και της κοινωνίας μεγάλος. Η μετανάστευση που τόσες φορές στο παρελθόν ενήργησε σαν δικλείδα ασφαλείας θα επαναλειτουργήσει και ίσως μαζικά και άκομψα.

Συμπέρασμα

Το ενδεχόμενο η Ελλάδα να πάει σύντομα σε νέο νόμισμα ούτε αδύνατο είναι ούτε απίθανο. Το αν αυτό θα σημάνει καταστροφή ή όχι θα εξαρτηθεί από το πως θα γίνει και από την νηφαλιότητα και ψυχραιμία των πολιτών που θα χάσουν μέρος της περιουσίας τους και την ικανότητα του κρατικού μηχανισμού να ανταπεξέλθει στις δυσκολίες.  Η προσωπική μου εκτίμηση είναι πως η Ελλάδα πρέπει να δώσει την μάχη του Ευρώ  και να μην μπει στην περιπετεια αλλαγής βίαιης αλλαγής νομίσματος.

Η έξοδος από το ευρώ είναι ένας πολύ ακριβός τρόπος για να μειώσει το κράτος τις υποχρεώσεις του (μισθούς, συντάξεις κλπ) διοτι τα δάνεια που έχει πάρει δεν μπορεί πλέον να τα μειώσει με νόμο (βλέπε PSI). Οι διαρθρωτικές αλλαγές στην οικονομία θα πρέπει να γίνουν ούτως ή άλλως, Ευρώ η ΝΔΡΧ.

———————————————————————————-

[1] 1. Το Συμβούλιο δύναται, βάσει αιτιολογημένης προτάσεως του ενός τρίτου των κρατών μελών, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αποφασίζοντας με την πλειοψηφία των τεσσάρων πέμπτων των μελών του και κατόπιν της έγκρισης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, να διαπιστώσει την ύπαρξη σαφούς κινδύνου σοβαρής παραβίασης από κράτος μέλος των αξιών του άρθρου 2. Το Συμβούλιο, προτού προβεί στη διαπίστωση αυτή, ακούει το εν λόγω κράτος μέλος και δύναται, αποφασίζοντας με την ίδια διαδικασία, να του απευθύνει συστάσεις.

3. Εφόσον γίνει η αναφερόμενη στην παράγραφο 2 διαπίστωση, το Συμβούλιο δύναται να αποφασίζει, με ειδική πλειοψηφία, την αναστολή ορισμένων δικαιωμάτων τα οποία απορρέουν από την εφαρμογή των Συνθηκών ως προς το εν λόγω κράτος μέλος, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων ψήφου του αντιπροσώπου της κυβέρνησης αυτού του κράτους μέλους στο Συμβούλιο. Ενεργώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο, το Συμβούλιο λαμβάνει υπόψη τις πιθανές συνέπειες μιας τέτοιας αναστολής στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις φυσικών και νομικών προσώπων.

[2] Η Ένωση βασίζεται στις αξίες του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου, καθώς και του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των προσώπων που ανήκουν σε μειονότητες. Οι αξίες αυτές είναι κοινές στα κράτη μέλη εντός κοινωνίας που χαρακτηρίζεται από τον πλουραλισμό, την απαγόρευση των διακρίσεων, την ανοχή, τη δικαιοσύνη, την αλληλεγγύη και την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών.

[3] 1.Κάθε κράτος μέλος μπορεί να αποφασίσει να αποχωρήσει από την Ένωση, σύμφωνα με τους εσωτερικούς συνταγματικούς του κανόνες. 2. Το κράτος μέλος που αποφασίζει να αποχωρήσει γνωστοποιεί την πρόθεσή του στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Υπό το πρίσμα των προσανατολισμών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η Ένωση προβαίνει σε διαπραγματεύσεις και συνάπτει με το εν λόγω κράτος συμφωνία που καθορίζει τις λεπτομερείς ρυθμίσεις για την αποχώρησή του, λαμβάνοντας υπόψη το πλαίσιο των μελλοντικών του σχέσεων με την Ένωση. Η διαπραγμάτευση της συμφωνίας αυτής γίνεται σύμφωνα με το άρθρο 218, παράγραφος 3, της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η συμφωνία συνάπτεται εξ ονόματος της Ένωσης από το Συμβούλιο, το οποίο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία, μετά από την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

http://news247.gr/eidiseis/gnomes/andreas-koutras/poreia_draxmhs.1777801.html

ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

Παύλος Αποστολίδης

ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ

Αντώνιος Μανιτάκης

ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

Γεώργιος Ζαννιάς

ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ

Πέτρος Μολυβιάτης

ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ

Φράγκος Φραγκούλης

ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ

Ιωάννης Στουρνάρας

ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ

Γρηγόριος Τσάλτας

ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Αγγελική-Ευφροσύνη Κιάου

ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ

Σίμος Σιμόπουλος

ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

Αντώνιος Ρουπακιώτης

ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

Χρήστος Κίττας

ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

Ναπολέων Μαραβέγιας

ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΩΜΑΤΩΝ

Χρήστος Γεραρής

ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ

Ελευθέριος Οικονόμου

ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

Τατιάνα Καραπαναγιώτη

ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ

Αντώνιος Αργυρός

Την τετραετία 1969 -1973, δικηγόρησε στην Αθήνα, με εξειδίκευση σε θέματα Ναυτικού Δικαίου. Εργάστηκε, το 1972, στο δικηγορικό γραφείο Ince&Co του Λονδίνου, ενώ, δύο χρόνια μετά, πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στο πανεπιστήμιο Paris II, απ’ όπου και έλαβε τον μεταπτυχιακό τίτλο DES de Droit Public.

Το 1976, διορίστηκε, κατόπιν διαγωνισμού, στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ως εισηγητής. Πέντε χρόνια αργότερα, προήχθη στον βαθμό του παρέδρου. Παρακολούθησε, στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής του αδείας, τη διετία 1988-1989, μαθήματα Ευρωπαϊκού Δικαίου στο πανεπιστήμιο Paris II. Το 1993, τον βρίσκει με τον βαθμό του συμβούλου.

Προήχθη σε αντιπρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας, το 2007 και, δύο χρόνια μετά, δηλαδή τον Ιούλιο του 2009, προήχθη σε πρόεδρο του ίδιου δικαστηρίου. Είναι, παράλληλα, πρόεδρος του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου (ΑΕΔ) και έχει διατελέσει μέλος νομοπαρασκευαστικών επιτροπών, καθώς και υπηρεσιακών συμβουλίων.

Την τετραετία 2005 -2009, άσκησε, παράλληλα με τα καθήκοντα του δικαστικού λειτουργού και καθήκοντα γενικού διευθυντή της Εθνικής Σχολής Δικαστικών Λειτουργών, θέση από την οποία υπέβαλε παραίτηση, μετά την προαγωγή του σε πρόεδρο του ΣτΕ (2009).

Τη διετία 1991-1993, διετέλεσε σύμβουλος του πρωθυπουργού σε θέματα δημοσίου δικαίου, ενώ, το χρονικό διάστημα 1990-1991, ήταν μέλος της Κεντρικής Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής – ΚΕΝΕ.

Διετέλεσε μέλος της ειδικής νομοπαρασκευαστικής επιτροπής που εκπόνησε το σχέδιο του νόμου 3674/2008 «Ενίσχυση του θεσμικού πλαισίου διασφάλισης του απορρήτου της τηλεφωνικής επικοινωνίας και άλλες διατάξεις».

Προήδρευσε της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής του υπουργείου Δικαιοσύνης για την ενσωμάτωση στο εθνικό δίκαιο της οδηγίας 2002/58/ΕΚ «για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες» (Ν. 3471/2006 «Προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και της ιδιωτικής ζωής στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών και τροποποίηση του Ν. 2472/1997»).

Επιπλέον, προήδρευσε της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής του υπουργείου Δικαιοσύνης για την ενσωμάτωση της οδηγίας 2006/24/ΕΚ (σχέδιο νόμου με τίτλο «Διατήρηση δεδομένων που παράγονται ή υποβάλλονται σε επεξεργασία σε συνάρτηση με την παροχή διαθέσιμων στο κοινό υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών ή δημοσίων δικτύων επικοινωνιών και τροποποίηση του Ν. 3471/2006»).

Διετέλεσε εισηγητής σε σημαντικές υποθέσεις ενώ, υπό την προεδρία του, έχουν εκδοθεί πολλές αποφάσεις μείζονος σπουδαιότητας. Ειδικότερα, ήταν εισηγητής, μεταξύ άλλων, στις υποθέσεις του δασικού νόμου, της ανέγερσης του Μουσείου της Ακρόπολης, του γηπέδου της Α.Ε.Κ., ενώ προήδρευσε στις υποθέσεις του Μνημονίου, της έκτακτης εισφοράς, η οποία εισπράχθηκε μέσω της ΔΕΗ (το λεγόμενο «χαράτσι»), του «Καλλικράτη», κ.λπ.

Αποχωρεί από το δικαστικό σώμα, την 30η Ιουνίου του 2012.

Μπαίνοντας στη νέα προεκλογική περίοδο, τα πράγματα είναι ξεκάθαρα. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει βάλει αέρα στα πανιά του και οι υπόλοιποι είναι ακόμα δεμένοι στο λιμάνι. Αυτή η κατάσταση –αν δεν υπάρξει κάποιο συγκλονιστικό απρόοπτο μέχρι τις εκλογές-, είναι μη αναστρέψιμη.

Η Νέα Δημοκρατία θα κινηθεί προς τις κάλπες, θέτοντας στους πολίτες το δίλημμα «ευρώ ή δραχμή». Υποτίθεται πως η Νέα Δημοκρατία είναι το ευρώ και ο ΣΥΡΙΖΑ η δραχμή.

Αυτό θα ήταν πραγματικό δίλημμα, αν η πολιτική που έχει υποστηρίξει τα τελευταία χρόνια η Νέα Δημοκρατία μαζί με το ΠΑΣΟΚ, ήταν βέβαιο πως θα διατηρούσε τη χώρα στο ευρώ. Αυτό δεν συμβαίνει – συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Και δεκάδες χιλιάδες Έλληνες –όχι μόνο νέοι- αναγκάζονται να μεταναστεύουν. Για να βρουν τα ευρώ τους…

Επίσης, θα ήταν δίλημμα, αν την επόμενη ημέρα των εκλογών τα ευρώ επέστρεφαν στις τσέπες των Ελλήνων ή αν την επόμενη ημέρα επέστρεφαν οι δραχμές. Ούτε αυτό θα συμβεί.

Από την άλλη, το ευρώ και η δραχμή είναι νομίσματα – τίποτε παραπάνω. Άρα, έχουν σημασία για σένα, αν τα έχεις σε αφθονία. Αν δεν τα έχεις, δεν έχουν καμία σημασία. Και οι πολίτες που δεν έχουν τα ευρώ που χρειάζονται –για να ζήσουν αξιοπρεπώς- πληθαίνουν καθημερινά, ενώ, παράλληλα, βλέπουν τα ευρώ τους όλο και να λιγοστεύουν.

Το όραμα μιας κοινωνίας δεν μπορεί να είναι ένα νόμισμα. Δυστυχώς, η Ευρωπαϊκή Ένωση απέτυχε –για την ώρα- να είναι κάτι παραπάνω από ένα κοινό νόμισμα.

Και μπορεί σε ένα μέρος της ελληνικής κοινωνίας να υπάρχει ένα δέος για την Ευρώπη αλλά –από την άλλη- ξέρουμε κιόλας πως η Ευρώπη δεν ήταν τίποτε άλλο από μια γκόμενα του Δία που την γλέντησε, την βαρέθηκε και την πέταξε. Άρα, μπορούμε να μιμηθούμε τον αρχαίο θεό μας και να το κάνουμε κι εμείς.

Η πλειοψηφία των Ελλήνων πιστεύει πως το Μνημόνιο δεν πρέπει και δεν μπορεί να συνεχιστεί. Αυτό, αυτομάτως, τους στέλνει μακριά από τη Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ, αφού είναι τα δυο κόμματα που όχι μόνο ψήφισαν και στήριξαν το Μνημόνιο αλλά οδήγησαν –κυβερνώντας και παίρνοντας δάνεια επί δεκαετίες- τη χώρα στο Μνημόνιο.

Από τη στιγμή που η πλειοψηφία των πολιτών είναι κατά του Μνημονίου, η Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ δεν θα μπορούσαν να έχουν καμία τύχη.

Έγραψα πριν από λίγες ημέρες («Ποιος μπορεί;») πως, αν υπάρχει κάποιος που μπορεί –ως πρωθυπουργός της χώρας- να διαπραγματευτεί τους όρους του Μνημονίου και την αξιοπρεπή παραμονή της χώρας στην ευρωζώνη, είναι ο Αλέξης Τσίπρας. Αν δεν μπορεί ο Τσίπρας, δεν μπορεί κανείς. Αυτό οι Έλληνες το καταλαβαίνουν – έστω και υποσυνείδητα.

Ουσιαστικά, οι Έλληνες «σπρώχνονται» από τη Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ να ψηφίσουν ΣΥΡΙΖΑ. Δεν τους άφησαν άλλη επιλογή.

Η απουσία Δικαιοσύνης –με την ατιμωρησία να έχει φτάσει στον ουρανό-, η ανεργία, η οργή για την αστυνομική βία, τα διεφθαρμένα ΜΜΕ που στηρίζουν λυσσαλέα τον δικομματισμό και επιτίθενται διαρκώς στον ΣΥΡΙΖΑ είναι ακόμα κάποιοι από τους παράγοντες που οδηγούν στην αλλαγή εξουσίας και την κάνουν απαραίτητη στα μάτια των πολιτών.

Και ο ΣΥΡΙΖΑ; Είναι έτοιμος να κυβερνήσει και να οδηγήσει τη χώρα στη δημοκρατία, τη δικαιοσύνη και την ευημερία;

Άγνωστο. Ποτέ δεν είσαι πραγματικά έτοιμος για τίποτα. Ποτέ δεν είσαι έτοιμος να εργαστείς, ποτέ δεν είσαι έτοιμος να γίνεις γονιός, ποτέ δεν είσαι έτοιμος να πεθάνεις. Τα κάνεις όλα, όμως.

Η ελληνική κοινωνία δεν επιθυμεί τις αλλαγές. Θα προτιμούσε να μην αλλάζει ποτέ τίποτα –αν και τις ωραίες αλλαγές, τις επικροτεί εκ των υστέρων.

Βέβαια, όταν δεν κάνεις τις αλλαγές στην ώρα τους, αναγκάζεσαι να τις κάνεις όλες μαζί σε πολύ σύντομο διάστημα, με απρόβλεπτες συνέπειες. Σε αυτή τη φάση βρισκόμαστε τώρα. Και το γεγονός ότι μεγάλο μέρος της κοινωνίας καταλαβαίνει ότι δεν έχει τίποτα να χάσει, κάνει τη δυνατότητα αλλαγών πολύ πιο εύκολη.

Τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ θα πρέπει να καταλάβουν πως οι αλλαγές θα γίνουν. Είτε με τον ΣΥΡΙΖΑ, είτε χωρίς τον ΣΥΡΙΖΑ.

Οι πολίτες στις εκλογές θα ψηφίσουν ΣΥΡΙΖΑ για να δείξουν ποιους δεν θέλουν. Μένει στον ΣΥΡΙΖΑ να γίνει αυτός που θέλουν. Η ευκαιρία είναι μεγάλη. Μεγάλη είναι και η παγίδα.

Ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να έχει τη δική του πρόταση για τη χώρα και να μην αφεθεί στο λαϊκισμό που εξέθρεψαν το ΠΑΣΟΚ και η Νέα Δημοκρατία.

Οι Έλληνες –για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια- είναι με τα αυτιά ανοιχτά, έτοιμοι να ακούσουν και έτοιμοι για όλα. Η συγκυρία είναι εξαιρετικά ευνοϊκή.

Ο Αλέξης Τσίπρας δεν πρέπει να τους πει αυτά που, ίσως, νομίζει ότι θέλει να ακούσουν. Πρέπει να πει την αλήθεια. Όλη. Τώρα.

(Μια εβδομάδα πριν τις εκλογές, έγραψα ένα κείμενο που βλέπω ότι έσπασε το ρεκόρ αναγνωσιμότητας: «Ο Αλέξης Τσίπρας και η ελπίδα».)

Ένα μικρό αφιέρωμα του Al Jazeera στα υπέροχα ελληνικά MME. Το βίντεο έχει τεράστιο ενδιαφέρον, αφού -εκτός από κορυφαίες προσωπικότητες όπως ο Γιάννης Πρετεντέρης, ο Μανώλης Καψής, ο Παύλος Τσίμας και οι αγαπημένοι μου φίλοι Γιάννης Αλαφούζος και Μπάμπης Παπαδημητρίου (ο οποίος κάνει μια αξεπέραστη γκάφα) – κάνουν την πρώτη τους παγκόσμια τηλεοπτική εμφάνιση τα χέρια μου. Εκεί προς το τέλος, στη σύσκεψη στα γραφεία του Unfollow.

Pitsirikos

Η προσωπική μου εκτίμηση είναι πλέον γεμάτη ερωτηματικά. Και περίπου συμβαδίζει με την άποψη που διατυπώνεται στην αρχή. Οφείλουμε να δούμε τα πράγματα κατάματα. Είναι δυνατόν ο λαός να στέλνει στη Βουλή, και με τέτοιες πλειοψηφίες μάλιστα, ανθρώπους ελάχιστα σοβαρούς και δίχως κάποιο πολιτικό ειδικό βάρος; Και όμως η πραγματικότητα μας δείχνει πως είναι… Τι μπορεί να γίνει λοιπόν τώρα; Η συσπείρωση των σωφρώνων δεν αρκεί. Οπως είχε απαντήσει ο Αντλάι Στήβενσον, υποψήφιος Πρόεδρος των ΗΠΑ τότε, σε οπαδό του που είχε φωνάξει «όλοι οι σοβαροί αμερικανοί είναι στο πλευρό σου»: «μόνο αυτοί δεν φτάνουν για την εκλογή μου».

Ενα ζήτημα είναι τι κάνει ο, ακόμη, πρωθυπουργός. Με το να καταθέτει σημειώματα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας δεν λύνει κανένα πρόβλημα. Αυτός έπρεπε να είχε πάρει μέτρα αντιμετώπισης των αδιεξόδων, αδιαφορώντας για τις θέσεις των κομμάτων που τον στήριζαν. Αυτός ώφειλε να έχει αποφασίσει τι θα έπρεπε να κάνει με το ομόλογο των 300 εκ περίπου ευρώ. Προχθές με ρώτησε κάποιος από την Βρετανία: «Ποιός είναι αυτή την στιγμή στα πράγματα στην Ελλάδα;» Δηλ., ποιός αποφασίζει; Δυσκολεύτηκα να του απαντήσω, γιατί πραγματικά κυβέρνηση δεν φαίνεται να υπάρχει. Οι αρχές όμως που βρίσκονται ακόμη στην εξουδία έπρεπε να συνεχίσουν να κυβερνούν.

Κάποιος έπρεπε στη συνέχεια να καλέσει όσους μπορούν, με γνωριμίες και με σημαντική επιρροή στο εξωτερικό, να συμβάλουν στο να κερδίσουμε χρόνο σχετικά με τα τελευταία γεγονότα. Εταίροι, φίλοι και σύμμαχοι να συμβάλουν ώστε οι εξελίξεις κατά κάποιο τρόπο να πάψουν να τρέχουν. Και την ίδια ώρα ο Πρόεδρος να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων, στηλιτεύοντας όσους συμπεριφέρονται σαν παιδιά της γειτονιάς αλλά και τηρώντας τους θεσμούς να καλεί τους πάντες ισότιμα σε σύσκεψη για το μέλλον του τόπου. Ο λαός αυτούς επέλεξε να εκλέξει. Είναι προοίμιο ανησυχητικών εξελίξεων η παραβίαση των θεσμών από την κορυφή της πολιτείσς επειδή κάποιοι δεν συμφωνούν με ορισμένες επιλογές του εκλογικού σώματος.

Επίσης είναι αδιανόητο κάποιοι να αρνούνται να συνεργασθούν η έστω να παρευρεθούν στις συναντήσεις υπό των Πρόεδρο. Δεν μετέχεις σε ό,τι σε βολεύει θεσμικά σε μιά Δημοκρατία. Είτε σέβεσαι το Σύνταγμα είτε όχι. Αναλαμβάνοντας και τις συνέπειες των όποιων επιλογών σου. Ο Πρόεδρος τέλος οφείλει να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων και να επιβάλει υπεύθυνες συμπεριφορές των πολιτικών αρχηγών. Ακόμη και με διάγγελμα στον λαό. Δεν είναι δυνατόν κάποιοι να επιμένουν σε απλή αναλογική και να μην δέχονται ούτε συζήτηση για κυβερνήσεις συνεργασίας.

Σε τελευταία ανάλυση, ας απαιτήσει ο Πρόεδρος από όσους συμφωνούν να ορκισθεί η Βουλή και να ψηφίσει κάποιο σχέδιο ενισχυμένης αναλογικής η απλού πλειοψηφικού, ώστε να υπάρξει στο μέλλον διέξοδος στο αδιέξοδο. Με όποιο κόστος και όποιας πολιτικής απόχρωσης.

«Στην πολιτική χρειάζεσαι φίλους, αλλά πάνω από όλα χρειάζεσαι έναν εχθρό». Η διάσημη φράση του Μάρτιν Μπράιαν Μαλρόνεϊ, παλιού πρωθυπουργού του Καναδά, ταιριάζει «γάντι» στο ΣΥΡΙΖΑ: Το σχήμα του Αλέξη Τσίπρα από την προεκλογική κιόλας περίοδο διαθέτει εκείνους ακριβώς τους εχθρούς, που σχεδόν … εγγυώνται ότι θα το βοηθήσουν να γίνει πρώτη πολιτική δύναμη στη χώρα. Με όσα αυτό συνεπάγεται ή δεν συνεπάγεται, σε πολλά πεδία…

Το μυστικό – τρόπος του λέγειν- έγκειται στο συγκερασμό δυο παραμέτρων, που μπορούν να διατυπωθούν και υπό μορφή ερωτημάτων. Το πρώτο: Ποιοι είναι αυτοί που … ωρύονται διαρκώς με το ΣΥΡΙΖΑ, πώς «υποδέχεται» πλέον τα λόγια τους η μεγάλη πλειονότητα της ελληνικής κοινωνίας, πόση «έξωθεν καλή μαρτυρία» τους έχει απομείνει- ειδικά στο, ευρύ πλέον, «target group» στο οποίο απευθύνεται η Κουμουνδούρου;

Το δεύτερο: Πόση «αντισυστημική» αίγλη προσδίδει στο ΣΥΡΙΖΑ όλο αυτό το εναντίον του «πυρ ομαδόν», το οποίο ενίοτε συντελείται με τρόπο λυσσώδη κι άλλοτε υποχρεώνει τα σκάγια να πλήξουν φανερές συνιστώσες της πραγματικότητας;

Χρειάζεται μήπως κάποιο χαρακτηριστικό παράδειγμα για αυτό το τελευταίο – με … τα σκάγια; Αν ναι, ας ανοίξουμε μια παρένθεση. Ας θυμηθούμε την αντίδραση του Αντώνη Σαμαρά, στον απόηχο των δηλώσεων του Αλέξη Τσίπρα για τα επίμαχα «πέντε σημεία».

Για να δείξει ότι οι θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ προμηνύουν κάτι μεταξύ … επέλασης Μπολσεβίκων, εφόρμηση του Ούγκο Τσάβες και παράδοση της χώρας σε «αναρχοκομμουνιστές», ο ο αρχηγός της ΝΔ εκστόμισε το αμίμητο: Ότι πουθενά στον κόσμο δεν γίνονται κρατικοποιήσεις!

Όταν ο Αντώνης Σαμαράς «συλλαμβάνεται» αδιάβαστος…

Όσοι γνωρίζουν στοιχειωδώς τι συμβαίνει ανά τον κόσμο ασφαλώς κάγχασαν. Για κακή τύχη του κ. Σαμαρά, μάλιστα, λίγα εικοσιτετράωρα αργότερα «έσκασε» και η είδηση από την Ισπανία: Η κεντροδεξιά κυβέρνηση κρατικοποιεί κατά 45% τη Bankia, την τέταρτη σε μέγεθος τράπεζα της χώρας. Από το 2008 δεκάδες τράπεζες έχουν περιέλθει στα χέρια του δημοσίου, όχι μόνο στον ευρωπαϊκό Νότο, αλλά και σε χώρες όπως η Γερμανία και η Βρετανία. Αυτό θεωρήθηκε όρος εκ των ων ουκ άνευ για την αντιμετώπιση της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης.

Για την ιστορία: Δυστυχώς, κατά κανόνα οι κρατικοποιήσεις αυτές έγιναν με τρόπο που εξασφάλισε μόνο τη ροή των χρημάτων των φορολογουμένων προς τα … ευαγή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Δεν διασφαλίστηκε η εκ μέρους τους ενίσχυση της «πραγματικής οικονομίας», σε ορισμένες δε περιπτώσεις δεν απετράπη καν το γνωστό … πανηγύρι των «μπόνους», τα οποία έδιναν στους εαυτούς τους τα στελέχη των τραπεζών, με δημόσιο χρήμα που διατέθηκε για τη σωτηρία των αντίστοιχων ιδρυμάτων.

Τα χαρακτηριστικά των συγκεκριμένων κρατικοποιήσεων, όμως, είναι ένα ειδικότερο θέμα. Αυτό που ενδιαφέρει εν προκειμένω είναι η άγνοια του κ. Σαμαρά για το τι συμβαίνει στον κόσμο σήμερα.

Εάν, πάλι, χρειάζεται και ένα «κορυφαίο» παράδειγμα … χολερικής αντιμετώπισης του ΣΥΡΙΖΑ, δεν έχουμε παρά να επιμηκύνουμε για λίγο την παρένθεση, παραμένοντας στη ΝΔ. Όχι στην πτέρυγα της «λαϊκής Δεξιάς», στην οποία ανήκει ο αρχηγός, αλλά στο φάσμα των νεοφιλελεύθερων του κόμματος. Εκεί συναντάμε τον Κωστή Χατζηδάκη.

Το ελικόπτερο και … προς τα πού πέφτει η Αργεντινή;

Ο συνήθως μειλίχιος κ. Χατζηδάκης, με αχαλίνωτη εμπάθεια «προέβλεψε» ότι ο Τσίπρας θα φύγει με ελικόπτερο κάποια ημέρα ή ίσως κάποιο βράδυ, όπως ακριβώς αναγκάστηκε να κάνει το Δεκέμβριο του 2001 ο πρόεδρος της Αργεντινής Φερνάντο ντε λα Ρούα. Ο πρώτος από τους τέσσερις προέδρους της χώρας που αποκαθηλώθηκαν, τότε, σε διάστημα 13 (!) ημερών.

Εδώ κι αν είναι να καγχάζεις… Όταν ακούς και βλέπεις ανθρώπους της οικονομικής – πολιτικής «σχολής σκέψης» του κ. Χατζηδάκη να αναφέρονται στην Αργεντινή, είναι σαν να ακούς και να βλέπεις το Ναπολέοντα να αναλύει τη μάχη του Βατερλό.

Δεν βαριέστε, όμως… Αφού κατόρθωσε να παραλληλίσει με τον Τσίπρα τον μονεταριστή ντε λα Ρούα, ο συμπαθής κ. Χατζηδάκης φαίνεται ότι ξαναγράφει εξ ολοκλήρου την ιστορία της κρίσης στην Αργεντινή – κατά το δοκούν.

Υπό μία έννοια, έχει τα δίκια του: Γιατί, δηλαδή, να διαθέτει περισσότερα δικαιώματα στον αυτοσχεδιασμό και την … πώληση «τρέλας» ο κ. Σαμαράς, που διατείνεται πως δεν γίνονται πουθενά στον κόσμο κρατικοποιήσεις; Επειδή είναι αρχηγός; Τσσςςς…Για σας παρακαλώ, τώρα…

Όλες οι μετεκλογικές δημοσκοπήσεις καταγράφουν μεγαλύτερη άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ. Λογικό; Ναι, καθ’ όσον τώρα επενεργεί και η δυναμική του εκλογικού αποτελέσματος. Δεν παύει όμως να είναι αξιοπρόσεκτη η διατήρηση αυτής της ανοδικής τροχιάς, υπό συνθήκες γενικής επίθεσης εναντίον του ΣΥΡΙΖΑ. Εδώ το πράγμα «προκαλεί» κάποιες σκέψεις.

Από την 7η Μαϊου και εντεύθεν … όρμησαν στο ΣΥΡΙΖΑ οι πάντες και για όλα. Τον κατηγόρησαν για τα πάντα. Για τα «ακραία» πέντε σημεία. Για την απροθυμία του να κυβερνήσει, στηριζόμενος στα κόμματα που θεωρούν «ακραίες» τις βασικές προτάσεις του. Για τις (αναμφισβήτητες) ανακολουθίες και τα «παλαντζαρίσματά του» ως προς το Μνημόνιο. Για την …υποτιθέμενη θέση του περί των τραπεζικών καταθέσεων, έτσι όπως την «έπλασε» η φραστική αδεξιότητα του Δημήτρη Στρατούλη, ο οποίος – το πιστοποιούν τα συμφραζόμενα- άλλα εννοούσε και για άλλα έδωσε λαβή.

Τι είναι λοιπόν εκείνο που βοηθά τον ΣΥΡΙΖΑ να «κατοχυρώνει», κατά τα φαινόμενα, την ανοδική του δυναμική, διαρκούσης της … άγριας πολιτικής μπόρας που στρέφεται εναντίον του;

Τι θα ήταν δηλαδή πιο (φυσιο)λογικό;

Πολλά τον βοηθούν – αλλά δεν είναι ισότιμα. Το σημαντικότερο, κακά τα ψέμματα, είναι μια γενική πεποίθηση: Ότι και μόνο η προσμονή της ανόδου του ΣΥΡΙΖΑ – ασχέτως αν ελάχιστοι ανέμεναν πως θα ήταν τόσο μεγάλη- άρχισε να «ταράζει νερά», να επηρεάζει εξελίξεις. Η εντύπωση αυτή έχει εμπεδωθεί- αρέσει δεν αρέσει στους εκ δεξιών επικριτές του ΣΥΡΙΖΑ, αρέσει δεν αρέσει στο ΚΚΕ, που οποίου ο πολιτικός αναχωρητισμός ασφαλώς εξυπηρέτησε την Κουμουνδούρου.

Εικάζει κανείς, άραγε, ότι ο Ευάγγελος Βενιζέλος θα προέβαλε ξαφνικά τη θέση για «απεμπλοκή από το Μνημόνιο σε τρία χρόνια», εάν το ΠΑΣΟΚ δεν διέβλεπε τη μεγάλη άνοδο της Αριστεράς, κυρίως δε του ΣΥΡΙΖΑ;

Πριν από την 6η Μαϊου ο κόσμος άκουγε ότι θα κατέφθαναν σεισμοί, λοιμοί, λιμοί, καταποντισμοί, αν όχι και … βουβωνική πανώλη, σε περίπτωση κατά την οποία οι δανειστές ενοχλούνταν από τα εκλογικά αποτελέσματα. Έξι ημέρες αργότερα, ο κόσμος διάβασε και άκουσε σε ποια σημεία η Κομισιόν θα δεχόταν να ρίξει νερό στο – δηλητηριασμένο, δυστυχώς- κρασί της «παρανοϊκής» (κατά τον Πολ Κρούγκμαν) λιτότητας που στραγγαλίζει την ελληνική κοινωνία και οικονομία.

Δεν είναι λοιπόν φυσικό να κρίνει ο κόσμος ότι η μεγαλύτερη ισχυροποίηση του ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να βοηθήσει «τη δουλειά να ολοκληρωθεί»;

Πού αλλού, δηλαδή, θα ήταν πιο (φυσιο)λογικό να εναποθέσει τις όποιες ελπίδες του; Στον Α. Σαμαρά που υπερψήφισε τα … χειρότερα μέτρα της «λάθος συνταγής»; Στον Ευ. Βενιζέλο, ο οποίος έκανε στροφή 180 μοιρών ως προς τις απόψεις του για το Μνημόνιο μόλις ανέλαβε υπουργός Οικονομίας, για να … ανακαλύψει ορίζοντα «απεμπλοκής» λίγες ημέρες προτού στηθούν οι κάλπες;

Αντιλαμβάνονται άραγε οι δυο ηγέτες ότι το «εκκρεμές» της γραμμής του ΣΥΡΙΖΑ ανάμεσα στο «καταγγέλλουμε τη δανειακή σύμβαση» και το «επαναδιαπραγματευόμαστε το Μνημόνιο», για τον κόσμο είναι απλή παρωνυχίδα, εν συγκρίσει προς τις δικές τους ανακολουθίες που συνδέθηκαν με τη σημερινή κατάσταση;

Κατανοούν πόσο αδύναμη ηχεί πλέον η «διαβεβαίωση» ότι θα «διαπραγματευτούν αξιοποιώντας το διεθνές κλίμα», αφ’ ης στιγμής ο δρόμος στον όποιο έθεσαν την κοινωνία έχει καταφέρει να τα επιδεινώνει …όλα και μάλιστα με ρυθμούς απίστευτους; Όλα! Το ΑΕΠ, το βιοτικό επίπεδο, την ανεργία, τα έσοδα και εν τέλει- ω του θαύματος- το ίδιο το δημόσιο χρέος!

Ξεχάστηκαν ήδη τα «αυτοδυναμία ή νέες εκλογές»;

Πόσο ειλικρινείς νομίζουν ότι ακούγονται, ρίχνοντας στο ΣΥΡΙΖΑ το ανάθεμα ότι επιθυμεί νέες εκλογές, με βασικό γνώμονα το δικό του κέρδος; Δηλαδή πόσο … ανιδιοτελής ήταν ο κ. Σαμαράς, όταν -ζώντας στον κόσμο του- προειδοποιούσε με νέες εκλογές, εάν οι ψηφοφόροι δεν θα του παρείχαν αυτοδυναμία; Τότε ήταν … άλλες οι εθνικές και οικονομικές ανάγκες;

Μήπως όμως κι ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ δεν είπε κάποια στιγμή, προεκλογικά, ότι κακώς εθεωρείτο δεδομένη η συμμετοχή του κόμματός του σε κυβέρνηση συνεργασίας;

Από εκεί και πέρα, ασφαλώς, «μετράει» το μωσαϊκό των … αναψοκοκκινισμένων πολέμιων του ΣΥΡΙΖΑ, καθώς και τα όπλα που επιλέγουν. Προτού αφήσουμε τους αρχηγούς του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ στην … ανησυχία τους (συν τοις άλλοις και για το δικό τους, προσωπικό πολιτικό μέλλον), ας κάνουμε μι ακόμη επισήμανση: Αποπνέουν δέος για το ΣΥΡΙΖΑ, μεγαλύτερο και από αυτό που αντιστοιχεί στο εκλογικό του ποσοστό.

Αναγκαστικό ή μη, αυτό γίνεται: Με αφορμή το ΣΥΡΙΖΑ ο κ. Σαμαράς παιανίζει για να συσπειρωθεί σύμπασα η «ευρωπαϊκή κεντροδεξιά». Με ύφος που θυμίζει «το διάγγελμα του Ντε Γκολ κατά τις ημέρες του γαλλικού Μάη του ’68», κατά την εύστοχη παρατήρηση του στελέχους της ΔΗΜΑΡ, Θόδωρου Μαργαρίτη.

Ο κ. Βενιζέλος διαλαλεί ότι σκοπεύει να αξιοποιήσει το copy right του ΣΥΡΙΖΑ, ανοίγοντας το δρόμο σε έναν τριαντάρη αρχηγό. Εν τω μεταξύ βεβαίως ανοίγει το δρόμο σε ένα απολύτως ελεγχόμενο από τον ίδιο κόμμα, αγνώστων λοιπών στοιχείων, διαλύοντας τις οργανώσεις. Αυτή βεβαίως είναι άλλη ιστορία- οπότε επανερχόμαστε στην αναζήτηση του …νεανία: Αλήθεια, πιστεύει κανείς ότι εάν το ΠΑΣΟΚ είχε πράξει και είχε πει όσα … θαυμάσαμε τα τελευταία δυο χρόνια, με ένα πιτσιρικά ηγέτη, θα είχε διαπρέψει στις εκλογές;

Ρίξτε μια ματιά στα υπόλοιπα πρόσωπα που στριμώχνονται, για να προλάβουν να ρίξουν το λίθο τους εναντίον του ΣΥΡΙΖΑ. Σταχυολογούμε:

Η Βόρεια Κορέα, τα 17 ανείσπρακτα δισ. ευρώ και το σκληρό ευρώ

Ντόρα Μπακογιάννη. Η πολιτικός που μας είπε ότι εναλλακτική λύση στην τραγωδία του Μνημονίου θα ήταν η μετατροπή μας σε … Βόρειο Κορέα. Μάλιστα….

Φίλιππος Σαχινίδης: Συνυπεύθυνος για την οικονομική πολιτική, από την εποχή κατά την οποία η κυβέρνηση του … πανάξιου Γιώργου Παπανδρέου είχε τη φαεινή ιδέα να αφήσει ανείσπρακτα τα 17 από τα 25 δισεκατομμύρια ευρώ που προσέλκυσαν τα ελληνικά ομόλογα. Ναι, τότε, τον Ιανουάριο του 2010, όταν κανείς στον κόσμο δεν περίμενε ότι η Ελλάδα θα … κατάφερνε να φθάσει στα πρόθυρα της χρεοκοπίας.

Τον κ. Σαχινίδη τον είδαμε στην τηλεόραση να επικρίνει τα «πέντε σημεία» του κ. Τσίπρα, με κατηγορηματικότητα η οποία προφανώς απέρρεε από την άκρως … επιτυχημένη διαδρομή του στο οικονομικό επιτελείο δυο κυβερνήσεων. Μάλιστα…

Χωρίς να κατονομάσει το στόχο, με το ΣΥΡΙΖΑ τα έβαλε και ο Γκίκας Χαρδούβαλης. Ο σύμβουλος του Λουκά Παπαδήμου, ο οποίος … ανταμείφθηκε ετεροχρονισμένα με μια πρωθυπουργική καρέκλα, για το μέγα, το ιστορικό κατόρθωμά του: Δέχθηκε αδιαμαρτύρητα τη συγκεκριμένη ισοτιμία ευρώ- δραχμής.

Σήμερα ακόμη και ένας μέτριος φοιτητής Οικονομικών καταλαβαίνει πόσο επιζήμιο ήταν για την Ελλάδα και τις άλλες περιφερειακές ευρωπαϊκές χώρες το «σκληρό», «ακριβό» ευρώ. Τώρα ο σύμβουλος του … διορατικότατου κ. Παπαδήμου δίνει διαλέξεις. Μάλιστα…

Ποιοι είναι ακόμη οι κατήγοροι του ΣΥΡΙΖΑ; Διάφοροι τηλεοπτικοί αναλυτές, που μέχρι πρότινος μας έλεγαν περίπου ό,τι κι ο Θόδωρος Πάγκαλος- ότι το Μνημόνιο θα ήταν … ευλογία. Συνήθως στα δελτία των 8.30 έχουν έτοιμα διαγγέλματα. Προσπαθούν ενίοτε να δείξουν ότι … ομιλούν αυθορμήτως, αλλά τους προδίδουν τα «σουπεράκια» που αναγράφουν στο κάτω μέρος της οθόνης τις ατάκες τους, προτού καν εκείνοι τις εκστομίσουν.

Α, να στη … σταυροφορία και κάμποσα «στελέχη της αγοράς». Ξέρετε, από αυτά που ουδέποτε εξήγησαν πχ γιατί στην Ελλάδα δεν έγιναν επενδύσεις ακόμη και σε περιόδους, όπως πχ η τετραετία 2004-2008, που χαρακτηρίστηκε από τον τετραπλασιασμό των κερδών των Εισηγμένων στο Χρηματιστήριο Εταιρειών. Να έφταιγε άραγε και τότε το εργατικό κόστος, ή μήπως η «κρατική γραφειοκρατία» που δεν άφηνε … άλλες εταιρείες να ιδρυθούν;

Ό,τι κι αν πιστεύεις για το ΣΥΡΙΖΑ, τους βλέπεις όλους αυτούς τους πολέμιους και σου’ ρχεται να τον μακαρίσεις για την τύχη του. Ούτε παραγγελία να τους είχε κάνει ο Τσίπρας αυτούς τους εχθρούς! Αυτούς και την υστερία τους…

ΥΓ: Εάν τυχόν ενδιαφέρει, ο γράφων ουδέποτε διετέλεσε ψηφοφόρος του ΣΥΡΙΖΑ, ούτε του Συνασπισμού – ενιαίου και μη.

Πηγή:www.capital.gr

Σύμφωνα με όσα μεταδόθηκαν σε εκπομπή της κ. Στάη στην ΝΕΤ αλλά και στην εκπομπή του κ.Πρετεντέρη στο Mega, o κ. Καμμένος – πέραν της πρότασης των επτά σημείων που κατέθεσε στηνπροεδρία της Δημοκρατίας κατά τη συνάντηση των αρχηγών – υπέβαλλε δύο όρους ώστε το κόμμα του να δώσει ψήφο ανοχής λίγων μηνών.